Kan het zonder schade?
Ja, in bijna alle gevallen. De angst voor scheuren in het stucwerk, losse tegels en een kapotte vensterbank is de meest gehoorde reden om kozijnen vervangen uit te stellen. Begrijpelijk, want een slordige montage kan precies dat veroorzaken. Met een strakke maatvoering, het oude kozijn in delen uitnemen en een nette afwerking blijft het binnenwerk heel. Hieronder leest u hoe wij dat doen en wat u zelf kunt voorbereiden.
Stap 1: precies inmeten
Alles begint bij het inmeten. Onze monteur meet elk kozijn op de millimeter, op meerdere plekken, want oude sponningen zijn zelden helemaal haaks. Het nieuwe kozijn wordt iets kleiner gemaakt dan de sponning, zodat het er zonder wrikken in past en er rondom een smalle naad overblijft voor isolatieschuim en kit. Een kozijn dat te krap is, moet met geweld; een kozijn dat te ruim is, laat een brede naad zien. Beide voorkomen wij aan de meettafel.
Stap 2: het oude kozijn eruit
Wij zagen het oude kozijn in delen: eerst het glas eruit, dan de stijlen en dorpels doorzagen en stuk voor stuk uitnemen. Zo hoeft er nergens gewrikt of getrokken te worden en blijven de dagkanten, het stucwerk en de tegels rondom heel. Ankers en schroeven die in de muur zitten, halen wij eruit of slijpen wij af.
Bij oude woningen zit er soms een loden of zinken slab onder het kozijn, of een houten stelkozijn dat half verrot is. Dat zien wij bij het inmeten en nemen wij mee in het plan.
Stap 3: het nieuwe kozijn erin
Het nieuwe kozijn gaat in de sponning, wordt waterpas en te lood gesteld en vastgezet met ankers in de muur. De naad rondom vullen wij met isolerend schuim, dat na het uitharden wordt afgesneden. Daarna volgt de afwerking.
Stap 4: afwerken binnen en buiten
Buiten dichten wij de aansluiting af met een kitvoeg in de kleur van het kozijn of de gevel, of met een afdeklat. Binnen kiezen wij per situatie: een kitvoeg als de naad smal en het stucwerk heel is, of een afdeklat als de naad wat breder is of het oude stucwerk bij de dagkant niet mooi meer is. Een afdeklat is geen noodoplossing; het is een nette, strakke afwerking die veel bewoners juist mooier vinden dan een kitrand.
De vensterbank blijft in de meeste gevallen zitten. Wij zeggen het vooraf als een vensterbank vervangen moet worden, bijvoorbeeld omdat het nieuwe kozijn een andere diepte heeft.
Wat kunt u zelf doen?
Haal gordijnen, rolgordijnen en gordijnrails weg die aan het oude kozijn vastzitten. Maak de vensterbanken leeg en haal schilderijen en planken bij de ramen van de muur. Schuif meubels een meter van de gevel en dek ze af met een laken. Wij leggen zelf looppaden en dekkleden neer op de vloer.
Heeft u huisdieren, zorg dan dat zij een dag ergens anders kunnen zijn; er staat af en toe een gevel open.
Hoeveel stof en lawaai geeft het?
Minder dan mensen verwachten. Het zagen van het oude kozijn geeft wat zaagsel en stof; het slijpen van ankers geeft een kort moment lawaai. Boren in de muur voor de nieuwe ankers ook. Wij zagen buiten waar dat kan en zuigen binnen na elk kozijn de vloer. Aan het einde van de dag ruimen wij op en nemen wij al het oude materiaal mee.
Wanneer is nastucwerk toch nodig?
Als het oude stucwerk bij de dagkanten al los zat of gescheurd was, kan er bij het uitnemen een stuk meekomen. Dat zien wij meestal bij het inmeten al aan haarscheuren of hol klinkend stucwerk, en dan zeggen wij het vooraf. Een kleine reparatie met stucmortel of een afdeklat lost het op. Grote schade komt bij een zorgvuldige montage niet voor.
En de buitenkant?
Bij bakstenen gevels blijft het metselwerk heel; het nieuwe kozijn komt op dezelfde plek. Bij gevels met stucwerk of gevelbekleding werken wij de aansluiting af met een profiel of kit. Bij het oude, verweerde voegwerk rond een kozijn kan een voeger later nog een stukje bijvoegen; dat is dan cosmetisch, niet nodig voor de waterdichtheid.
Wat u aan het einde van de dag ziet
Nieuwe kozijnen, strak in de sponning, afgekit of met een afdeklat, een schone vloer en dezelfde vensterbanken als vanochtend. Onze monteurs lopen met u alle ramen door en leggen het beslag uit. Zo hoort kozijnen vervangen te gaan, en zo doen wij het al jaren in heel Noord-Holland.
Waarom wij het oude kozijn niet in één stuk uitnemen
Een oud kozijn in één stuk uit de sponning trekken gaat sneller, maar de ankers zitten diep in de muur en het hout zit vaak klem tegen het stucwerk. Trekken betekent dan scheuren en brokken. Zagen in delen kost een half uur extra per kozijn en bespaart u een stukadoor. Wij vinden die rekensom eenvoudig.
Bijzondere situaties
Tegels tot aan het kozijn. In keukens en badkamers loopt het tegelwerk vaak tot in de dagkant. Wij zagen het oude kozijn dan extra voorzichtig uit en werken de naad af met een kitvoeg in de kleur van de tegels of een smalle afdeklat. Een tegel die al los zat, kan meekomen; dat zien wij bij het inmeten.
Rolluiken en zonwering. Rolluikkasten en screens die op het oude kozijn zijn gemonteerd, moeten eraf en er weer op. Wij bespreken vooraf of dat kan, en wie het doet.
Stelkozijnen en oude ankers. In woningen uit de jaren zestig en zeventig zit het kozijn vaak in een houten stelkozijn. Is dat nog gezond, dan blijft het zitten en komt het nieuwe kozijn erin; is het verrot, dan halen wij het eruit en zetten wij het nieuwe kozijn direct in de muur.
Erkers. Een erker bestaat uit meerdere kozijnen die samen de constructie dragen. Die vervangen wij in één keer, in de juiste volgorde, zodat de erker geen moment zonder ondersteuning staat.